Dergimiz

İşletmeler, veriye dayalı planlar oluşturmalarını ve iyi bilgilendirilmiş iş kararları almalarını sağladığı için tahminlerden yararlanır. Arızalı ürün tahmini ise bir firma için gelecek arızalı parçaları tahmin ederek firmanın bu arızalara karşı hazırlıklı olmasını sağlar. Bu çalışmanın amacı; büyük bir havayolu bakım onarım firmasının en sık karşılaştığı 10 farklı ürün için ay bazında atölyelere gelen arızalı parçaların kantitatif tahmin teknikleri kullanılarak analiz edilmesi, en uygun tahmin modelinin belirlenmesi ve daha sonraki dönemlere ait arızalı ürün sayısını tahmin etmektir. Çalışmada, Ocak 2021 – Aralık 2022 dönemi verileri kullanılmıştır. Bu veriler ile 2023 yılı için arızalı ürün tahmini yapılmıştır. Dört farklı sayısal tahmin yöntemi kullanılmış ve bu dört farklı modelin tahmin etkinliği Ortalama Mutlak Hata (MAE), Ortalama Kare Hata (MSE) ve Ortalama Mutlak Yüzde Hata (MAPE) ölçüleri ile belirlenmiştir. Çalışma sonucunda; Basit Üstel Düzgünleştirme Yöntemi (α =0,90) en başarılı tahmin sonuçlarını verirken, Holt-Winters Yöntemi (α =0,50, β=0,30, γ=0,80) en başarısız tahmin sonuçlarını vermiştir. Sonuç olarak; bu çalışma arızalı parçaların tahmin edilmesinde kantitatif tahmin tekniklerinin kullanılmasının etkinliğini ortaya koymaktadır. Gelecekteki araştırmalarda tahmin doğruluğunu ve uyarlanabilirliğini daha da geliştirmek için farklı yöntemler veya makine öğrenimi algoritmaları çalışmaya dahil edilebilir.

Bu çalışma, Türkiye’de faaliyet gösteren düşük maliyetli bir havayolu şirketiyle seyahat eden yolcuların kabin ekiplerine yönelik çevrimiçi şikâyetlerini incelemektedir. Araştırmanın veri seti 2020–2024 yılları arasında Şikayetvar platformunda yayımlanan 350 yolcu şikâyetinden oluşmaktadır. Verilerin analizi MAXQDA programı ile gerçekleştirilmiştir. Verilere uygulanan tematik analiz sonucunda ilişkisel yetersizlik, kriz yönetimi eksiklikleri, prosedürel adalet eksiklikleri ve hizmet sürecinde aksaklıklar olmak üzere dört ana tema ortaya çıkarılmıştır. Araştırmanın bulguları, kabin ekipleriyle yaşanan etkileşimlerin yalnızca operasyonel görevlerle sınırlı kalmadığını, iletişim, empati, bilgilendirme ve adalet algısı gibi sosyal boyutların da yolcu memnuniyetini doğrudan etkilediğini göstermektedir. Bu çalışma, Türkiye’de kabin ekiplerine yönelik çevrimiçi şikâyetleri tematik açıdan inceleyerek alanyazına ve uygulamaya katkı sunmaktadır

Bu çalışma, F-16 uçağının üst gövdesinde bulunan yakıt ikmal kapısı tertibatının menteşesinde meydana gelen kırılma arızasının ayrıntılı metalurjik analizini sunmaktadır. Bulgular, menteşenin kulakçık bölümündeki kırılmanın, uçuş sırasında yakıt ikmal işlemleri sırasında yanlış hizalama nedeniyle yakıt ikmal bomu ile kapı tertibatı arasındaki çarpışmanın neden olduğu monoton aşırı yükten kaynaklandığını ortaya koymuştur. Kırılma yüzeyini karakterize etmek için optik ve Taramalı Elektron Mikroskobu (TEM) kullanılmış ve bu sayede kırılgan yarılma özellikleri, nehir desenleri ve yorulma çizgilerinin bulunmaması tespit edilmiştir. Tüm bunlar, döngüsel yorulma yerine tek bir aşırı yük olayına işaret etmektedir. Çalışmada ayrıca, boya dökülmesi, ezikler ve çizikler gibi mekanik hasarın görünür kanıtları gözlemlenmiş ve bu da aşırı yükün neden olduğu darbe mekanizmasını doğrulamıştır. Bulgular, sıkı havacılık standartlarına göre tasarlanmış bileşenlerin bile eksen dışı yükler ve operasyonel yanlış hizalamaya maruz kaldıklarında ciddi arızalar yaşayabileceğini vurgulamaktadır. Gelecekteki çalışmalar, eksen dışı yükleme altında menteşe yeniden tasarım stratejilerini değerlendirmek için sonlu eleman modellemesini ve dayanıklılığı artırmak için alternatif malzemeler ve tasarım değişikliklerini içerebilecektir.

Eklemeli imalat yöntemlerinin endüstriyel uygulamaları gün geçtikçe artmakta ve kullanım alanları genişlemektedir. Havacılık endüstrisinde de bu yöntemin kullanımı hafiflik, üretim kolaylığı, parça başı maliyet vb. konularda büyük avantajlar sağlayabilmektedir. Uçak kabinleri içerisinde yer alan komponentler tüm uçak ağırlığının yaklaşık yüzde 10’unu oluşturmaktadır ve bu komponentlerin birçoğu yolcuların görebileceği alanlarda yer almaktadır. Bu bağlamda kabinde yer alan parçaların görünümleri önem arz etmektedir ve eklemeli imalat ile üretilen kabin içi parçaların da uygun yüzey kalitesine sahip olması gerekmektedir. Bu çalışmada, eriyik yığma modelleme (FDM) ve seçici lazer sinterleme (SLS) yöntemiyle üretilen kilit yuvası parçalarına uygulanan çeşitli yüzey işlemleri sonrası yüzey pürüzlülükleri test edilmiştir. Pürüzlülük ölçümü ve üç boyutlu yüzey topografilerinin incelenmesi için mekanik profilometre ve optik profilometre cihazları kullanılmıştır. Üretim yöntemi ve uygulanan işlemler göz önünde bulundurularak yüzey kalitesi açısından orijinal ürünün yerine kullanılabilecek alternatif malzemeler arasında bir değerlendirme yapılmıştır.

Havayolu endüstrisinde karbon dengelemesine yönelik bilinç ve tutumlar, çevresel sürdürülebilirliğin geliştirilmesi açısından kritik bir öneme sahiptir. Bu çalışma, çevresel bilinç ile yolcuların havayolu karbon dengelmesine yönelik tutumları arasındaki ilişkide KSS algısının aracı rolünü incelemektedir. Bütüncül bir analitik çerçeve kullanılarak, çevresel bilincin KSS algısını nasıl şekillendirdiği ve bunun gönüllü karbon dengeleme girişimlerine yönelik tutumları nasıl etkilediği ele alınmaktadır. Elde edilen bulgular, çevresel bilinç düzeyinin artmasının daha güçlü kurumsal sosyal sorumluluk algısı ve karbon dengelemesine yönelik daha olumlu tutumlarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Ayrıca KSS algısının, çevresel bilincin yolcu tutumlarına yansımasında temel bir aracı mekanizma olduğu ortaya konulmaktadır. Genel olarak sonuçlar, havayolu işletmelerinin çevre odaklı stratejiler geliştirirken hem farkındalığı artıran hem de kurumsal sorumluluğu görünür kılan uygulamalara öncelik vermesinin, uzun vadeli sürdürülebilirlik hedefleri açısından etkili olabileceğine işaret etmektedir. Bu çalışma havayolu sektörü bağlamında çevresel bilinç, KSS algısı ve karbon dengeleme tutumlarını bütünleşik bir model çerçevesinde ele alarak literature Özgün bir katkı sunmaktadır.

Bu çalışma, kural dışı yolcu davranışlarının kabin ekibi üyelerinin duyguları ve stres yönetimi üzerindeki etkilerini, ayrıca bu tepkileri şekillendiren örgütsel kaynakları ve prosedürleri incelemektedir. İstanbul’daki uluslararası havayollarında görev yapan 18 kabin ekibi üyesiyle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, veriler MAXQDA 20 programında çift kodlama ve uzlaşı yöntemiyle tematik analizi kullanılarak değerlendirilmiştir. Analiz üç boyutta yürütülmüştür: (1) kural dışı davranışların tür ve sıklığı, (2) duygusal tepkiler ve başa çıkma stratejileri, (3) örgütsel destek ve eğitimlerin niteliği. Tüm boyutlarda ekip içi iş birliği belirleyici bir tema olarak öne çıkmaktadır. En sık gözlenen davranışlar arasında kabinde sigara içme girişimleri, alkol kaynaklı saldırganlık, emniyet kemeri ihlalleri ve yüksek sesli tartışmalar yer alırken, fiziksel saldırılar en ciddi olayları oluşturmaktadır. Duygusal tepkiler kaygı, öfke ve çaresizlik etrafında yoğunlaşmakta; duygusal uyuşma kısa vadede performansı koruyan, uzun vadede ise iletişimi zayıflatabilen bir kontrol stratejisi olarak ortaya çıkmaktadır. Stresle başa çıkmada ekip dayanıklılığı, prosedüre bağlı yatıştırma ve akran desteği öne çıkmıştır. Bulgular, çalışanların psikolojik iyi oluşuna odaklanan ve uçuş emniyeti açısından kritik öneme sahip çok aşamalı bir müdahale modeline gereksinim olduğunu göstermektedir.

Yeşil havalimanı yaklaşımı, havalimanlarında gerçekleştirilen operasyonların çevresel etkilerini en aza indirerek sürdürülebilirliğin artırılması hedeflenmektedir. Bu bağlamda çalışmanın amacı, yeşil havalimanı uygulamalarının sürdürülebilirlik boyutunda karbon ayak izi, atık yönetimi ve enerji verimliliği konularına ilişkin öğrencilerin farkındalık düzeylerini ortaya koymaktır. Araştırma, Kapadokya Üniversitesinde yeşil havalimanlarında uygulama eğitim alan 400 lisans ve ön lisans öğrencisine uygulanan anket yöntemiyle elde edilen verilerin analiziyle gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulgularına göre, eğitim düzeyi ve cinsiyetin öğrencilerin farkındalık düzeyleri üzerinde anlamlı bir etkisinin olmadığı belirlenmiştir. Bununla birlikte çevre/sürdürülebilirlik dersinin yeşil havalimanı uygulamaları kapsamında özellikle karbon ayak izi ve atık yönetimi alanlarında öğrencilerin farkındalık düzeylerini anlamlı biçimde artırdığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin, yeşil havalimanı uygulamaları çerçevesinde sürdürülebilirliği önemli gördükleri ve bu uygulamaların bütüncül bir şekilde hayata geçirilmesi gerektiği ortaya konmuştur. Ayrıca, yeşil havalimanı uygulamalarına ilişkin farkındalık düzeyi değişkenleri arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Öğrencilerin yeşil havalimanı uygulamalarına yönelik farkındalık düzeylerinin yüksek olduğu ve bu farkındalığın sürdürülebilirlik uygulamalarına yönelik tutum ve davranışlarını paralel şekilde artırdığı sonucuna ulaşılmıştır.